แบบประเมินความเครียด ST-5 ทำเองออนไลน์ 5 ข้อ รู้ระดับความเครียดทันที

สำหรับ: ผู้ที่อยากรู้ระดับความเครียดของตนเอง ตอบเอง · ใช้เวลา ไม่ถึง 1 นาที

ตรวจทานเนื้อหาโดย นพ. พิชญุตม์ เกษมภักดีพงษ์ · จิตแพทย์
ตรวจทานล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569

ST-5 เป็นแบบประเมินความเครียด 5 ข้อที่กรมสุขภาพจิตพัฒนาขึ้นสำหรับคนไทย ถามถึงอาการที่ความเครียดมักแสดงออกในชีวิตประจำวัน เช่น การนอน สมาธิ และอารมณ์ ทำได้ในเวลาไม่ถึง 1 นาที และรู้ระดับความเครียดทันที

เหมาะกับผู้ที่ช่วงนี้รู้สึกตึงเครียดจากงาน การเรียน ครอบครัว หรือเรื่องอื่นในชีวิต และอยากรู้ว่าความเครียดอยู่ในระดับที่ควรดูแลจริงจังหรือยัง ผลที่ได้เป็นการคัดกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค คำตอบไม่ถูกบันทึกหรือส่งไปที่ใด

อาการหรือความรู้สึกต่อไปนี้เกิดกับคุณมากน้อยเพียงใดในระยะ 2–4 สัปดาห์ที่ผ่านมา

คำตอบของท่านไม่ถูกบันทึกหรือส่งไปที่ใด

ที่มา: แบบประเมินความเครียด ST-5 (Stress Test 5) กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

เกณฑ์การแปลผล แบบประเมินความเครียด (ST-5)

เมื่อทำแบบประเมินเสร็จ ระบบแปลผลตามเกณฑ์ด้านล่าง ผลเป็นการคัดกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค

คะแนน	ระดับและความหมาย
0–4	ไม่มีความเครียดในระดับที่เป็นปัญหา ความเครียดของคุณยังไม่อยู่ในระดับที่ก่อให้เกิดปัญหา ยังจัดการกับความเครียดในชีวิตประจำวันและปรับตัวกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ การนอนให้พอ ขยับร่างกาย และมีเวลาพักใจสม่ำเสมอช่วยรักษาระดับนี้ไว้
5–7	สงสัยว่ามีปัญหาความเครียด คุณอาจมีปัญหาความเครียด ควรหาทางผ่อนคลาย เช่น พูดคุยหรือปรึกษากับคนใกล้ชิดเพื่อระบายความเครียดและหาทางคลี่คลายที่มาของปัญหา ฝึกหายใจเข้าออกลึก ๆ ช้า ๆ หลายครั้ง หากความเครียดยังอยู่หรือเริ่มกระทบการนอนและการทำงาน การได้คุยกับผู้เชี่ยวชาญจะช่วยได้
8–15	มีความเครียดสูง คุณมีความเครียดสูงในระดับที่อาจส่งผลต่อร่างกาย เช่น ปวดหัว ปวดหลัง นอนไม่หลับ ควรขอรับคำปรึกษาจากจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อดูแลจิตใจ ความเครียดระดับนี้อาจเกิดร่วมกับภาวะซึมเศร้าหรือความวิตกกังวล แนะนำให้ทำแบบประเมินซึมเศร้าร่วมด้วย หากมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง ควรไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลใกล้บ้านทันที

แบบประเมินความเครียด ST-5 ทำอย่างไร

ตอบคำถาม 5 ข้อว่าในช่วง 2–4 สัปดาห์ที่ผ่านมา มีอาการแต่ละอย่างมากน้อยเพียงใด ตั้งแต่ “แทบไม่มี” จนถึง “เป็นประจำ” คะแนนเต็ม 15 คะแนน แบ่งผลเป็น 3 ระดับ ดูเกณฑ์ได้ในตารางใต้แบบประเมิน

แทบไม่มี ไม่มีอาการ หรือเกิดเพียง 1 ครั้ง
เป็นบางครั้ง มากกว่า 1 ครั้งแต่ไม่บ่อย
บ่อยครั้ง เกิดขึ้นเกือบทุกวัน
เป็นประจำ เกิดขึ้นทุกวัน

ทำแบบประเมินแล้ว ควรทำอย่างไรต่อ

0–4 คะแนน ไม่มีความเครียดในระดับที่เป็นปัญหา ดูแลตัวเองตามปกติ
5–7 คะแนน สงสัยว่ามีปัญหาความเครียด ลองปรับวิธีพักผ่อน พูดคุยกับคนใกล้ชิด และจัดการเรื่องที่กดดัน หากไม่ดีขึ้นใน 2–4 สัปดาห์ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
8 คะแนนขึ้นไป มีความเครียดสูง ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา และทำแบบประเมินซึมเศร้า 2Q 9Qร่วมด้วย

เมื่อไรความเครียดควรได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ

ความเครียดเป็นเรื่องปกติของชีวิต แต่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญแม้คะแนนไม่สูง หากมีสัญญาณต่อไปนี้

นอนไม่หลับหรือหลับ ๆ ตื่น ๆ ติดต่อกันหลายสัปดาห์ ดูหน้าโรคนอนไม่หลับ
เหนื่อยล้า หมดแรงจูงใจ หรือรู้สึกห่างเหินจากงาน ดูหน้าภาวะหมดไฟจากการทำงาน
เศร้า เบื่อหน่ายเกือบทุกวัน หรือไม่อยากทำสิ่งที่เคยชอบ ดูหน้าโรคซึมเศร้า
กังวลหลายเรื่องจนหยุดคิดไม่ได้ หรือมีอาการใจสั่น หายใจไม่อิ่มเป็นพัก ๆ ดูหน้าโรควิตกกังวลทั่วไป
ใช้สุรา บุหรี่ หรือยานอนหลับมากขึ้นเพื่อคลายเครียด

พบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเรื่องความเครียดเป็นอย่างไร

การพบครั้งแรกคือการพูดคุย ไม่มีการตรวจที่เจ็บตัว ผู้เชี่ยวชาญจะถามถึงเรื่องที่ทำให้เครียด ผลกระทบต่อการนอน การทำงาน และความสัมพันธ์ แล้ววางแผนการดูแลร่วมกัน ซึ่งอาจเป็นการปรับวิธีจัดการความเครียด จิตบำบัด หรือการรักษาด้วยยาเมื่อจำเป็น

สามารถนำผลแบบประเมินที่บันทึกเป็นรูปไว้มาให้แพทย์ดูประกอบได้ ดูขั้นตอนทั้งหมดที่หน้าตรวจวินิจฉัยและรักษา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแบบประเมินความเครียด (ST-5)

แบบประเมินความเครียด ST-5 กับแบบทดสอบความเครียดอื่นต่างกันอย่างไร

ST-5 เป็นแบบประเมินสั้น 5 ข้อที่กรมสุขภาพจิตพัฒนาให้คนไทยใช้คัดกรองความเครียดเบื้องต้น ถามถึงผลของความเครียดที่สังเกตได้ในชีวิตประจำวัน เช่น การนอน สมาธิ และอารมณ์ ทำได้เร็ว จึงเหมาะสำหรับเช็กตัวเองเป็นระยะ ถ้าอยากดูละเอียดขึ้น ลองทำแบบวิเคราะห์ความเครียด 20 ข้อ (ST-20) ซึ่งถามถึงช่วง 2 เดือนและครอบคลุมอาการทางกายด้วย

ได้คะแนนความเครียดมาก ต้องไปพบจิตแพทย์เลยหรือไม่

ไม่จำเป็นทุกกรณี คะแนนบอกระดับความเครียดในช่วง 2–4 สัปดาห์ที่ผ่านมาเท่านั้น หากคะแนนอยู่ระดับเครียดสูง (8 คะแนนขึ้นไป) หรือความเครียดทำให้นอนไม่หลับ ทำงานหรือเรียนไม่ได้ หรือเป็นต่อเนื่องนานหลายสัปดาห์ การได้คุยกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาจะช่วยหาวิธีจัดการที่เหมาะกับคุณ

ความเครียดกับโรคซึมเศร้าหรือโรควิตกกังวลแยกกันอย่างไร

ความเครียดมักมีสาเหตุชัดและดีขึ้นเมื่อเรื่องนั้นคลี่คลาย แต่ถ้ารู้สึกเศร้าหรือเบื่อหน่ายเกือบทุกวันนานกว่า 2 สัปดาห์ หรือกังวลแทบทุกเรื่องจนหยุดคิดไม่ได้ อาจเป็นมากกว่าความเครียด ควรทำแบบประเมินซึมเศร้า 2Q 9Q หรือแบบประเมินความวิตกกังวล GAD-7ร่วมด้วย

ควรทำแบบประเมินความเครียดซ้ำบ่อยแค่ไหน

ทำซ้ำได้ทุก 2–4 สัปดาห์ เพราะคำถามถามถึงช่วงเวลานั้น การทำซ้ำช่วยให้เห็นว่าความเครียดเพิ่มขึ้นหรือลดลงหลังลองปรับวิธีดูแลตัวเอง และใช้เล่าให้แพทย์ฟังได้