แบบประเมินซึมเศร้า 2Q 9Q ทำเองออนไลน์ รู้ระดับอาการพร้อมคำแนะนำ
สำหรับ: ผู้ที่สงสัยว่าตนเองมีอาการซึมเศร้า ตอบเอง · ใช้เวลา 2 นาที
แบบคัดกรอง 2Q และแบบประเมินโรคซึมเศร้า 9Q เป็นเครื่องมือของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ที่หน่วยบริการสุขภาพทั่วประเทศใช้คัดกรองภาวะซึมเศร้า หน้านี้ให้ทำเองได้ทั้งสองชุดต่อเนื่องกัน ใช้เวลาราว 2 นาที และรู้ระดับอาการทันที
แบบประเมินนี้เหมาะกับผู้ใหญ่ที่รู้สึกเศร้า เบื่อ หมดแรง หรือไม่สนุกกับสิ่งที่เคยชอบมาระยะหนึ่ง และอยากรู้ว่าอาการอยู่ในระดับที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือยัง ผลที่ได้เป็นการคัดกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค คำตอบไม่ถูกบันทึกหรือส่งไปที่ใด
เริ่มจากคำถามคัดกรอง 2 ข้อ (2Q) หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ระบบจะถามต่ออีก 9 ข้อ (9Q) ทุกข้อให้นึกถึงช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมารวมทั้งวันนี้ เลือกคำตอบที่ตรงกับความเป็นจริงมากที่สุด
คำตอบของท่านไม่ถูกบันทึกหรือส่งไปที่ใด
ที่มา: แบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 2Q และแบบประเมินโรคซึมเศร้า 9Q กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
เกณฑ์การแปลผล แบบประเมินภาวะซึมเศร้า (2Q 9Q)
เมื่อทำแบบประเมินเสร็จ ระบบแปลผลตามเกณฑ์ด้านล่าง ผลเป็นการคัดกรองเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค
| คะแนน | ระดับและความหมาย |
|---|
| 0–6 | ไม่มีอาการซึมเศร้า หรือมีน้อยมาก
จากคำตอบของคุณ ยังไม่พบแนวโน้มหรืออาการซึมเศร้าที่เข้าเกณฑ์ตามแบบประเมินนี้ หากมีเรื่องกดดันหรือใช้สุราหรือสารเสพติดร่วมด้วย อารมณ์อาจเปลี่ยนได้ ลองประเมินซ้ำใน 2 สัปดาห์ถ้ายังรู้สึกไม่ดี |
| 7–12 | มีอาการซึมเศร้าระดับน้อย
คุณมีอาการซึมเศร้าระดับน้อย ควรดูแลการนอน การออกกำลังกาย และลดสุราหรือสารเสพติดซึ่งทำให้อาการแย่ลง หากอาการอยู่นานเกิน 2 สัปดาห์หรือกระทบการใช้ชีวิต ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ |
| 13–18 | มีอาการซึมเศร้าระดับปานกลาง
คุณมีอาการซึมเศร้าระดับปานกลาง แนะนำให้พบจิตแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนรักษา ภาวะซึมเศร้ารักษาได้และดีขึ้นได้ |
| 19–27 | มีอาการซึมเศร้าระดับรุนแรง
คุณมีอาการซึมเศร้าระดับรุนแรง ควรพบจิตแพทย์โดยเร็ว ไม่ควรรอ ติดต่อปีติ คลินิกเพื่อนัดหมายได้ทาง LINE หรือโทรศัพท์ หากอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า ให้คนใกล้ตัวพาไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด |
แบบประเมิน 2Q 9Q ทำอย่างไร
เริ่มจากคำถามคัดกรอง 2 ข้อ (2Q) ถ้าตอบว่า “ไม่มี” ทั้งสองข้อ แบบประเมินจะจบและแสดงผลทันที ถ้าตอบว่า “มี” ข้อใดข้อหนึ่ง จะมีคำถามต่ออีก 9 ข้อ (9Q) เพื่อดูระดับของอาการ
- ทุกข้อถามถึงช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา รวมวันนี้
- เลือกคำตอบตามที่เป็นจริง ไม่มีคำตอบถูกหรือผิด
- คะแนนเต็ม 27 คะแนน แบ่งผลเป็น 4 ระดับ ดูเกณฑ์ได้ในตารางใต้แบบประเมิน
ทำแบบประเมินแล้ว ควรทำอย่างไรต่อ
ผลแต่ละระดับมีขั้นต่อไปต่างกัน
- 0–6 คะแนน ยังไม่พบอาการซึมเศร้าที่เข้าเกณฑ์ตามแบบประเมิน หากยังรู้สึกไม่ดี ลองประเมินซ้ำในอีก 2 สัปดาห์
- 7–12 คะแนน มีอาการระดับน้อย ดูแลการนอนและการออกกำลังกาย และสังเกตอาการต่อ หากเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์หรือเริ่มกระทบการใช้ชีวิต ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
- 13–18 คะแนน มีอาการระดับปานกลาง แนะนำให้พบจิตแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการรักษา
- 19 คะแนนขึ้นไป มีอาการระดับรุนแรง ควรพบจิตแพทย์โดยเร็ว
ไม่ว่าคะแนนรวมจะเป็นเท่าไร หากตอบว่ามีความคิดทำร้ายตนเองหรือคิดว่าตายไปคงจะดี ควรบอกคนที่ไว้ใจและติดต่อพบจิตแพทย์โดยเร็ว หากอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า ให้ไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลใกล้บ้านทันที
อ่านรายละเอียดอาการ สาเหตุ และการรักษาได้ที่หน้า โรคซึมเศร้า และกลุ่มซึมเศร้าและความผิดปกติทางอารมณ์
ทำไมผลแบบประเมินจึงยังไม่ใช่การวินิจฉัย
แบบประเมินนับเฉพาะอาการในช่วง 2 สัปดาห์ แต่การวินิจฉัยโรคซึมเศร้าต้องอาศัยข้อมูลมากกว่านั้น จิตแพทย์จะถามถึงระยะเวลาที่มีอาการ ผลกระทบต่อการเรียน การทำงาน และความสัมพันธ์ เหตุการณ์ในชีวิต โรคทางกายและยาที่ใช้อยู่ รวมถึงประวัติช่วงที่อารมณ์ขึ้นสูงผิดปกติ ซึ่งช่วยแยกโรคไบโพลาร์ออกจากโรคซึมเศร้า
คะแนนสูงจึงไม่ได้แปลว่าเป็นโรคซึมเศร้าเสมอไป และคะแนนต่ำก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีอะไรต้องดูแล หากสิ่งที่เป็นอยู่ทำให้ทุกข์ใจ สามารถมาปรึกษาได้โดยไม่ต้องรอให้คะแนนถึงเกณฑ์
พบจิตแพทย์ครั้งแรกเป็นอย่างไร
การพบจิตแพทย์ครั้งแรกคือการพูดคุย ไม่มีการตรวจที่เจ็บตัว แพทย์จะถามถึงอาการและสิ่งที่กำลังเผชิญ ประเมินปัจจัยที่เกี่ยวข้อง อธิบายสิ่งที่ประเมินได้ แล้ววางแผนการดูแลร่วมกัน ซึ่งอาจเป็นคำแนะนำในการดูแลตนเอง จิตบำบัด ยา หรือหลายอย่างร่วมกัน
สามารถนำผลแบบประเมินที่บันทึกเป็นรูปไว้มาให้แพทย์ดูประกอบได้ ดูขั้นตอนทั้งหมดที่หน้าตรวจวินิจฉัยและรักษา และรูปแบบจิตบำบัดที่คลินิกมี
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแบบประเมินภาวะซึมเศร้า (2Q 9Q)
ได้ 7 คะแนนขึ้นไป แปลว่าเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่
ยังสรุปไม่ได้ คะแนนตั้งแต่ 7 ขึ้นไปหมายความว่าช่วง 2 สัปดาห์นี้มีอาการซึมเศร้าในระดับที่ควรใส่ใจ ส่วนจะเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่ต้องให้แพทย์ประเมิน ตั้งแต่ 13 คะแนนขึ้นไปแนะนำให้พบจิตแพทย์
ควรทำแบบประเมิน 9Q ซ้ำบ่อยแค่ไหน
ทำซ้ำได้ทุก 2 สัปดาห์ เพราะแต่ละข้อถามถึงอาการในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา การทำซ้ำช่วยให้เห็นว่าอาการดีขึ้น เท่าเดิม หรือแย่ลง ผู้ที่อยู่ระหว่างการรักษาอาจใช้คะแนนเล่าให้แพทย์ฟังประกอบการติดตามอาการ
คะแนนน้อย แต่ยังรู้สึกแย่ ควรทำอย่างไร
มาปรึกษาได้ แบบประเมินนี้ถามเฉพาะอาการซึมเศร้า ความทุกข์ใจจากเรื่องอื่น เช่น ความวิตกกังวล ปัญหาการนอน ความเครียดจากงาน หรือการสูญเสีย อาจไม่สะท้อนในคะแนน ลองทำแบบประเมินความวิตกกังวล GAD-7เพิ่ม หรือนัดคุยกับจิตแพทย์โดยตรง
ทำแบบประเมินแทนคนในครอบครัวได้หรือไม่
ไม่แนะนำ แบบประเมินนี้ให้เจ้าตัวตอบจากความรู้สึกของตนเอง คนอื่นตอบแทนอาจได้ผลคลาดเคลื่อน หากเป็นห่วงคนใกล้ตัว ชวนให้เขาทำเองได้โดยส่งลิงก์หรือ QR บนการ์ดผล และหากเขายังไม่พร้อม ญาติมาปรึกษาแพทย์ก่อนได้
เด็กและวัยรุ่นใช้แบบประเมินนี้ได้หรือไม่
แบบประเมินชุดนี้ออกแบบสำหรับผู้ใหญ่ อาการซึมเศร้าในเด็กและวัยรุ่นอาจแสดงออกต่างจากผู้ใหญ่ เช่น หงุดหงิดง่าย ผลการเรียนตก หรือแยกตัว จึงควรให้จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นประเมิน
