รักษาอาการนอนไม่หลับ ทำอย่างไรดี? สาเหตุ อาการ และวิธีแก้เมื่อตื่นกลางดึกบ่อย 

หลับได้แต่ตื่นกลางดึกบ่อย ๆ อาจไม่ใช่เรื่องปกติ

หลายคนคิดว่าการนอนไม่หลับหมายถึงการนอนหลับยากเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริง ผู้ที่มีปัญหาการนอนจำนวนมากสามารถหลับได้ตามปกติในช่วงแรก แต่กลับตื่นขึ้นมากลางดึกหลายครั้ง หรือตื่นตั้งแต่ตี 3-4 แล้วไม่สามารถกลับไปนอนต่อได้

หากอาการเหล่านี้เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวอาจเป็นเรื่องปกติ แต่หากเกิดขึ้นบ่อยจนส่งผลต่อคุณภาพชีวิต อาจเป็นสัญญาณของภาวะนอนไม่หลับที่ควรได้รับการดูแล

อาการแบบไหนที่เข้าข่ายโรคนอนไม่หลับ?

อาการที่พบบ่อย ได้แก่

• หลับยาก ใช้เวลานานกว่าจะหลับ
• ตื่นกลางดึกหลายครั้ง
• ตื่นเช้ากว่าปกติและหลับต่อไม่ได้
• รู้สึกว่านอนไม่เต็มอิ่ม
• ง่วง เหนื่อย หรือไม่มีสมาธิในเวลากลางวัน
• อารมณ์หงุดหงิดง่าย
• ประสิทธิภาพการทำงานลดลง

หากอาการเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง อาจเข้าข่ายโรคนอนไม่หลับ ซึ่งควรได้รับการประเมินเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

โรคนอนไม่หลับมีกี่แบบ? 

โรคนอนไม่หลับสามารถแบ่งได้หลายลักษณะ โดยอาการที่พบได้บ่อย ได้แก่ การหลับยาก ใช้เวลานานกว่าจะหลับ การตื่นกลางดึกหลายครั้ง และการตื่นเช้ากว่าปกติแล้วไม่สามารถกลับไปนอนต่อได้ แม้อาการจะแตกต่างกัน แต่หากเกิดขึ้นต่อเนื่องและส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ควรได้รับการประเมินเพื่อหาสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม 

สาเหตุที่ทำให้ตื่นกลางดึกบ่อย

1. ความเครียดและความวิตกกังวล

สมองยังคงตื่นตัวแม้ร่างกายจะพักผ่อน ทำให้หลับไม่ลึกและตื่นกลางดึกได้ง่าย

หลายคนพบว่าตัวเองตื่นขึ้นมาแล้วเริ่มคิดเรื่องงาน เรื่องเงิน หรือปัญหาต่าง ๆ จนไม่สามารถกลับไปนอนได้

2. ภาวะซึมเศร้า

หนึ่งในอาการสำคัญของโรคซึมเศร้าคือการนอนผิดปกติ โดยเฉพาะการตื่นเช้ามากกว่าปกติและหลับต่อไม่ได้

บางคนอาจไม่ได้รู้สึกเศร้าชัดเจน แต่มีอาการนอนไม่หลับ เหนื่อยง่าย และหมดแรงเป็นอาการนำ

3. การใช้โทรศัพท์ก่อนนอน

แสงจากหน้าจอสามารถรบกวนการหลั่งเมลาโทนิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ช่วยควบคุมการนอนหลับ

4. คาเฟอีนและเครื่องดื่มกระตุ้น

กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง หรือแม้แต่ช็อกโกแลต อาจส่งผลต่อการนอนหลับได้หลายชั่วโมงหลังรับประทาน

5. โรคทางกายบางชนิด

เช่น

• ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
• โรคกรดไหลย้อน
• ไทรอยด์เป็นพิษ
• อาการปวดเรื้อรัง
• ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

รักษาอาการนอนไม่หลับอย่างไรให้ได้ผล? 

การรักษาอาการนอนไม่หลับควรเริ่มจากการค้นหาสาเหตุที่แท้จริง เนื่องจากปัญหาการนอนอาจเกิดได้จากทั้งปัจจัยด้านร่างกาย อารมณ์ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต การรักษาที่ตรงสาเหตุจะช่วยให้ผลลัพธ์มีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากกว่าแก้ไขเฉพาะอาการ 

ปรับพฤติกรรมการนอน (Sleep Hygiene) 

การเข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา หลีกเลี่ยงการใช้โทรศัพท์ก่อนนอน รวมถึงลดการดื่มคาเฟอีนในช่วงบ่ายและเย็น เป็นวิธีพื้นฐานที่ช่วยให้คุณภาพการนอนดีขึ้น และช่วยลดโอกาสการตื่นกลางดึกได้ 

รักษาความเครียดและความวิตกกังวล 

ความเครียดและความวิตกกังวลเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้สมองยังคงตื่นตัวแม้ร่างกายจะพักผ่อน การจัดการความเครียดอย่างเหมาะสมจึงเป็นส่วนสำคัญของการรักษาอาการนอนไม่หลับในระยะยาว 

รักษาโรคร่วมที่เป็นสาเหตุ 

ในบางกรณี อาการนอนไม่หลับอาจเกี่ยวข้องกับโรคหรือภาวะอื่น เช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือโรคทางกายบางชนิด การประเมินและรักษาสาเหตุร่วมเหล่านี้จะช่วยให้ปัญหาการนอนดีขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ : การรักษาอาการนอนไม่หลับ

กลางคืนตื่นบ่อยทำอย่างไรดี?

• รักษาเวลาเข้านอนและเวลาตื่นให้สม่ำเสมอ พยายามเข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิมทุกวัน แม้ในวันหยุด
• หลีกเลี่ยงการดูหน้าจอก่อนนอน ควรงดโทรศัพท์ แท็บเล็ต หรือคอมพิวเตอร์อย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนเข้านอน
• งดคาเฟอีนในช่วงบ่ายและเย็น ลดการดื่มกาแฟ ชา หรือเครื่องดื่มชูกำลังหลังเที่ยงวัน
• ไม่ควรฝืนนอน หากนอนต่อไม่ได้เกิน 20-30 นาที ลองลุกขึ้นไปทำกิจกรรมผ่อนคลายเบา ๆ แล้วค่อยกลับมานอนใหม่
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ การออกกำลังกายช่วยให้คุณภาพการนอนดีขึ้น แต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักใกล้เวลาเข้านอน

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์เพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับ?

ควรปรึกษาแพทย์หาก

• นอนไม่หลับหรือตื่นกลางดึกต่อเนื่องเกิน 3 เดือน
• อาการส่งผลต่อการทำงานหรือการใช้ชีวิตประจำวัน
• รู้สึกเหนื่อยล้า ไม่มีสมาธิ หรืออารมณ์แปรปรวน
• สงสัยว่ามีความเครียด วิตกกังวล หรือโรคซึมเศร้าร่วมด้วย
• ใช้ยานอนหลับเป็นประจำ

การรักษาอาการนอนไม่หลับไม่ใช่เพียงการรับประทานยา แต่ต้องค้นหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะในหลายกรณี ปัญหาการนอนเป็นสัญญาณของความเครียด โรควิตกกังวล หรือโรคซึมเศร้าที่ซ่อนอยู่

ปรึกษาจิตแพทย์ช่วยรักษาอาการนอนไม่หลับได้อย่างไร? 

หลายคนเข้าใจว่าการนอนไม่หลับเป็นเพียงปัญหาการนอน แต่ในความเป็นจริง อาการนอนไม่หลับจำนวนมากมีความเกี่ยวข้องกับความเครียด โรควิตกกังวล หรือภาวะซึมเศร้า

การปรึกษาจิตแพทย์ช่วยให้สามารถประเมินสาเหตุของอาการได้อย่างละเอียด และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรม การดูแลด้านสุขภาพจิต หรือการรักษาทางการแพทย์เมื่อจำเป็น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษาอาการนอนไม่หลับ

ตื่นกลางดึกบ่อยถือว่าเป็นโรคนอนไม่หลับหรือไม่?

การตื่นกลางดึกเป็นครั้งคราวอาจเกิดขึ้นได้ตามปกติ แต่หากตื่นบ่อย ตื่นแล้วนอนต่อไม่ได้ หรือเกิดขึ้นต่อเนื่องจนส่งผลต่อคุณภาพชีวิต อาจเข้าข่ายภาวะนอนไม่หลับและควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม 

รักษาอาการนอนไม่หลับโดยไม่ใช้ยาได้ไหม?

ในหลายกรณีสามารถเริ่มต้นจากการปรับพฤติกรรมการนอน ลดปัจจัยกระตุ้น และจัดการความเครียดได้ก่อน โดยแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการในแต่ละบุคคล

นอนไม่หลับควรปรึกษาจิตแพทย์เมื่อไร?

ควรปรึกษาจิตแพทย์เมื่ออาการนอนไม่หลับหรือตื่นกลางดึกเกิดขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลต่อการทำงาน การใช้ชีวิตประจำวัน หรือมีความเครียด วิตกกังวล และอารมณ์เศร้าร่วมด้วย 

โรคซึมเศร้าทำให้นอนไม่หลับได้หรือไม่?

ได้ โรคซึมเศร้าสามารถส่งผลต่อรูปแบบการนอน โดยเฉพาะอาการตื่นเช้ากว่าปกติ ตื่นกลางดึกบ่อย หรือหลับต่อไม่ได้ หากมีอาการดังกล่าวร่วมกับความรู้สึกหมดแรง เบื่อสิ่งต่าง ๆ หรืออารมณ์เศร้า ควรเข้ารับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

การรักษาอาการนอนไม่หลับเริ่มต้นจากการหาสาเหตุ

หากคุณกำลังเผชิญปัญหาตื่นกลางดึกบ่อย นอนไม่หลับ หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ อย่าปล่อยให้ปัญหาการนอนส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจในระยะยาว

การประเมินโดยจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตสามารถช่วยค้นหาสาเหตุ และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลได้

ติดต่อ Piti Clinic ปีติ คลินิก

นัดหมายทาง LINE ID : @piticlinic
โทรติดต่อเจ้าหน้าที่: 090-230-6000

เวลาติดต่อ
จันทร์-ศุกร์ 12.00-19.00
เสาร์-อาทิตย์ 10.00-19.00

ที่อยู่ 170/6 Pradiphat Rd, Phaya Thai, Bangkok 10400 
(ติดเซเว่น ซอยประดิพัทธ์ 10 ใกล้ BTS สะพานควาย)
https://maps.app.goo.gl/fTHxf6pRK9DZZ1aM7